Dữ liệu và AI chuyên sâu
Đồ thị tri thức
Liên kết con người, kỹ năng, tài liệu, sản phẩm và quy tắc để người dùng tìm được mối quan hệ, phần phụ thuộc và nguồn làm căn cứ.
Giải pháp này mang lại gì?
Tìm kiếm từ khóa cho biết tài liệu nào chứa một cụm từ, nhưng khó trả lời một kỹ năng liên quan đến vai trò nào, quy định nào áp dụng cho một sản phẩm hoặc thay đổi một khái niệm sẽ ảnh hưởng đến tài liệu nào. Đồ thị tri thức biểu diễn con người, kỹ năng, tài liệu, sản phẩm, quy tắc và khái niệm thành các đối tượng có quan hệ rõ ràng. Đội phụ trách thống nhất loại đối tượng, loại quan hệ, thuộc tính, cách nhận diện và các điều kiện cần kiểm tra. Dữ liệu từ nhiều nguồn được đưa vào cấu trúc chung, còn các bản ghi trùng được hợp nhất theo quy tắc đã duyệt. Mỗi mối quan hệ có thể ghi nguồn làm căn cứ, người tạo, thời điểm xác nhận và mức tin cậy. Chuyên gia có thể sửa, phản biện và duyệt các liên kết quan trọng. Khi cấu trúc hoặc dữ liệu thay đổi, hệ thống lưu phiên bản và phần bị ảnh hưởng để các ứng dụng liên quan được cập nhật có kiểm soát. Người dùng có thể lần theo đường liên kết, xem phần phụ thuộc hoặc tìm các cụm liên quan. Dữ liệu đã duyệt cũng có thể cung cấp ngữ cảnh cho công cụ tìm kiếm, hệ thống gợi ý và ứng dụng AI. Quan hệ do hệ thống suy ra được đánh dấu riêng để người dùng biết kết quả đến từ đâu. Gói này phù hợp với bản đồ kỹ năng, cấu trúc nội dung, danh mục sản phẩm, chính sách, nghiên cứu hoặc tri thức kỹ thuật có nhiều liên kết. Dữ liệu có thể nhận thêm thông tin mô tả và liên kết đến bài viết trong kho tri thức. Tuy vậy, việc gắn một nhãn lên tài liệu chưa tạo thành đồ thị tri thức. Giá trị nằm ở việc quản lý đối tượng, mối quan hệ, nguồn căn cứ và truy vấn qua nhiều bước. Quan hệ do AI đề xuất cần được người có chuyên môn kiểm tra trước khi dùng cho quyết định quan trọng.
Dành cho ai?
Tổ chức có dữ liệu và tri thức liên kết phức tạp, cần mô hình hóa thực thể, quan hệ và căn cứ để truy vấn hoặc giải thích phụ thuộc.
Những việc có thể triển khai
- Thiết kế loại đối tượng và quan hệ
- Danh mục đối tượng với mã nhận diện thống nhất
- Biên tập quan hệ có nguồn làm căn cứ
- Nhập, hợp nhất và xử lý bản ghi trùng
- Tìm đường liên kết và phần phụ thuộc
- Quản lý phiên bản cấu trúc và dữ liệu
- Phê duyệt thay đổi và lưu nguồn gốc
- Kết nối với tìm kiếm và ứng dụng AI
Phạm vi cần thống nhất
Gói này quản lý các đối tượng, mối quan hệ và nguồn làm căn cứ. Quan hệ do AI đề xuất cần được người có chuyên môn kiểm tra trước khi dùng cho quyết định quan trọng. Dữ liệu giao dịch hằng ngày vẫn được lưu ở hệ thống nghiệp vụ phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào chúng tôi cần đồ thị tri thức thay vì tìm kiếm tài liệu theo từ khóa?
Khi câu hỏi phụ thuộc quan hệ giữa khái niệm, người, tài sản, quy trình và căn cứ, còn tìm kiếm từng tệp không cho thấy mối nối. Đồ thị phù hợp để quản lý thực thể và quan hệ có nguồn; nó không tự suy ra rằng mọi liên kết đều đúng.
Làm sao bắt đầu mà không phải mô hình hóa toàn bộ tổ chức?
Có thể chọn một lĩnh vực và vài câu hỏi có giá trị cao, rồi xác định loại đối tượng, quan hệ, nguồn làm căn cứ và người duyệt. Kiểm tra một tập nhỏ bằng các câu hỏi thực tế sẽ giúp sửa cách tổ chức dữ liệu trước khi mở rộng, tránh xây một mô hình lớn nhưng không ai dùng.
Chỉ số nào cho thấy đồ thị tri thức đáng để mở rộng?
Có thể đo tỷ lệ câu hỏi mục tiêu được trả lời bằng quan hệ có căn cứ, thời gian tìm nguồn, số liên kết mâu thuẫn và phần tri thức chưa có chủ xác nhận. Giá trị nằm ở khả năng truy vấn và kiểm tra; số lượng nút hoặc cạnh lớn không tự chứng minh chất lượng.