Tin tức Thisme
Andragogy là gì? Cách thiết kế khóa học cho người trưởng thành
Andragogy là gì? Đó là tên gọi cho việc dạy và học của người trưởng thành, để phân biệt với pedagogy, cách giáo dục trẻ em trong nhà trường. Thuật ngữ này được nhà giáo dục Malcolm Knowles phổ biến ở Mỹ. Theo Knowles, sáu giả định về lý do học, kinh nghiệm, quyền tự quyết, sự sẵn sàng, vấn đề thực tế và động lực bên trong có thể định hướng những quyết định khi thiết kế khóa học cho người đi làm.[1][2]
Andragogy là gì và bắt nguồn từ đâu?
Thuật ngữ có gốc Hy Lạp, mang ý “dẫn dắt người lớn”, đối chiếu với “dẫn dắt trẻ em” của pedagogy. Nhà giáo dục người Đức Alexander Kapp đặt ra từ này vào năm 1833. Năm 1966, Knowles gặp Dušan Savićević tại Boston; sau đó, ông góp phần phổ biến khái niệm tại Mỹ.[1]
Giáo dục người trưởng thành hướng riêng tới nơi làm việc thường được gọi là phát triển nguồn nhân lực. Với người thiết kế đào tạo, câu hỏi thực tế là làm sao kết nối nội dung với việc học viên cần làm và những gì họ đã trải qua.[2]
Sáu giả định của Knowles về người học trưởng thành
- Cần biết lý do: Giải thích việc học phục vụ mục tiêu nào trước khi bắt đầu.
- Kinh nghiệm làm nền: Mời học viên dùng trải nghiệm và cả sai lầm để phân tích tình huống.
- Tự quyết (self-concept): Cho người học tham gia lập kế hoạch và đánh giá việc học.
- Sẵn sàng học: Gắn nội dung với việc có liên quan trực tiếp đến công việc hoặc đời sống.
- Định hướng vấn đề: Tổ chức hoạt động quanh một vấn đề cần giải quyết.
- Động lực bên trong: Giúp mỗi người liên hệ bài học với mục tiêu có ý nghĩa với mình.
Andragogy và pedagogy khác nhau ở đâu?
Trong cách đối chiếu thường gặp, pedagogy nhấn mạnh vai trò người dạy trong việc định hướng và tạo cấu trúc; andragogy nhấn mạnh sự tự định hướng của người trưởng thành và nhu cầu phát triển cá nhân, nghề nghiệp. Tuy nhiên, pedagogy cũng là thuật ngữ rộng chỉ lý thuyết và thực hành dạy học.[3][4]
Không nên hiểu hai cách tiếp cận như ranh giới cứng theo tuổi. Về sau, Knowles xem chúng là một dải từ người dạy dẫn dắt đến người học tự định hướng; cả trẻ em lẫn người lớn đều có thể cần mức hỗ trợ khác nhau tùy tình huống.[1]
Heutagogy đi xa hơn ở quyền tự quyết: người học chịu trách nhiệm quyết định học gì và học như thế nào. Khi chọn cách tiếp cận, hãy xét người học đã có nền tảng gì và cần bao nhiêu hướng dẫn để bắt đầu.[3]
Chuyển giả định thành quyết định thiết kế khóa học
Mở khóa bằng lý do và tình huống công việc
Nêu một nhiệm vụ mà học viên có thể gặp, rồi giải thích bài học giúp họ xử lý nhiệm vụ ấy ra sao. Đặt câu hỏi về quyết định cần đưa ra sẽ tạo điểm bắt đầu cụ thể hơn một danh sách khái niệm cần ghi nhớ.[1][5]
Lấy kinh nghiệm của học viên làm chất liệu
Trước buổi học, có thể hỏi người tham gia về vai trò, tình huống thường gặp và điều họ muốn cải thiện. Dùng câu trả lời để chọn ví dụ, đồng thời chuẩn bị hướng dẫn nền cho người ít kinh nghiệm. Kinh nghiệm khác nhau là chất liệu thảo luận, không phải thước đo ai đúng hơn.[1][5]
Cho quyền chọn và tự đánh giá
Trong phạm vi mục tiêu chung, học viên có thể chọn tình huống muốn thực hành hoặc xác định mục tiêu cá nhân. Sau hoạt động, mời họ tự đánh giá cách xử lý và chọn điều muốn thử tiếp. Giảng viên giúp làm rõ tiêu chí và phản hồi, thay vì quyết định mọi bước thay người học.[1][5]
Tổ chức hoạt động quanh vấn đề
Học dựa trên vấn đề bắt đầu từ một vấn đề mở để người học tìm hiểu qua quá trình giải quyết. Phương pháp tình huống đặt họ vào vị trí phải đưa ra quyết định khó. Có thể kết hợp thảo luận tình huống, đóng vai, mô phỏng và tự đánh giá; người dạy điều phối và cung cấp nguồn hỗ trợ khi cần.[5][6][7]
Sắp hoạt động theo vòng học từ trải nghiệm
Vòng học của Kolb gồm bốn giai đoạn: trải nghiệm cụ thể, quan sát và suy ngẫm, khái niệm hóa trừu tượng, rồi thử nghiệm chủ động. Người học có thể bắt đầu ở bất kỳ giai đoạn nào. Khi áp dụng, giảng viên có thể cho học viên thử xử lý tình huống, nhìn lại, rút ra nguyên tắc và thử lại trong bối cảnh khác.[8]
Ví dụ: khóa phản hồi cho trưởng nhóm mới
Hãy hình dung một khóa dành cho trưởng nhóm mới, với mục tiêu thực hành phản hồi về công việc. Trước khóa, người thiết kế hỏi học viên từng gặp khó khăn nào khi góp ý và mời họ chọn một tình huống muốn luyện tập. Giảng viên chuẩn bị hướng dẫn cơ bản cho người chưa từng thực hiện cuộc trao đổi tương tự.
Trong buổi học giả định, học viên đóng vai cuộc trao đổi, quan sát và suy ngẫm về cách phản hồi, cùng rút ra nguyên tắc rồi thử lại với một tình huống khác. Nhịp này vận dụng bốn giai đoạn của Kolb. Sau buổi học, mỗi người tự chọn một hành động để thử trong công việc và ghi lại điều muốn điều chỉnh.[8]
Giới hạn của andragogy
Chưa có đồng thuận quốc tế về việc nên xem andragogy là một lý thuyết học tập hay một tập hợp nguyên tắc, đặc điểm hoặc giả định. Hanson cho rằng khác biệt trong học tập liên quan đến đặc điểm cá nhân và bối cảnh, văn hóa, quyền lực trong môi trường giáo dục, thay vì chỉ do tuổi tác. Vòng Kolb cũng bị phê bình là đơn giản hóa quá trình học.[1][8]
Vì vậy, đừng mặc định mọi người trưởng thành đều muốn hoặc có thể tự thiết kế toàn bộ việc học. Người mới hoàn toàn có thể cần mục tiêu rõ, ví dụ mẫu và phản hồi thường xuyên trước khi được trao thêm quyền lựa chọn. Hãy hỏi người học và điều chỉnh mức hỗ trợ theo nhiệm vụ.
Checklist thiết kế khóa cho người đi làm
- Lý do học và việc ứng dụng đã được nói rõ chưa?
- Hoạt động có chỗ cho kinh nghiệm và sai lầm của học viên không?
- Người học được tham gia chọn mục tiêu hoặc tự đánh giá ở đâu?
- Nhiệm vụ có gắn với nhu cầu hiện tại của họ không?
- Có vấn đề cụ thể để phân tích và thử giải quyết không?
- Mỗi người có thể liên hệ nội dung với mục tiêu có ý nghĩa với mình không?
Từ một khóa đến cả chương trình
Với chương trình nhiều học phần, chúng tôi hỗ trợ nối mục tiêu với học phần, hoạt động, cách đánh giá, điều kiện tiên quyết và khối lượng dự kiến qua ma trận đầu ra–học phần–đánh giá. Cấu trúc này giúp đội chuyên môn xem mỗi phần đóng góp gì và rà soát các khoảng thiếu.
Từ mục tiêu, đối tượng, thời lượng và nguồn được phép, trợ lý AI có thể gợi ý cấu trúc, trình tự, hoạt động và phương án đánh giá; phần thiếu căn cứ được đánh dấu, giả định cần xác nhận được lưu lại. Chuyên gia của khách hàng duyệt mọi đề xuất. Chúng tôi cũng hỗ trợ quản lý phiên bản, đợt triển khai và nhóm học; việc soạn chi tiết bài học được thống nhất riêng.
Ở góc độ phát triển cá nhân, chúng tôi có thể gắn vai trò với kỹ năng và mức kỳ vọng, gợi ý học liệu cùng lộ trình có thể chỉnh sửa, rồi hỗ trợ làm rõ mục tiêu và lập kế hoạch hành động. Nhờ đó, đội đào tạo có thêm cơ sở để nối lựa chọn học tập với yêu cầu của từng vai trò.
Hiểu andragogy là gì sẽ hữu ích nhất khi chuyển các giả định thành lựa chọn có thể trao đổi và rà soát. Nếu đơn vị đang xây hoặc tái cấu trúc chương trình kỹ năng cho người đi làm, mời bạn đăng ký buổi trao đổi với chúng tôi để làm rõ mục tiêu, học phần ưu tiên và người duyệt, bắt đầu từ một chương trình ưu tiên.