Tin tức Thisme
Phiếu khảo sát chất lượng giảng dạy của giáo viên: cách thiết kế và sử dụng
Phiếu khảo sát chất lượng giảng dạy của giáo viên là bảng câu hỏi để học viên nhận xét cách một người dạy cụ thể giảng bài, tổ chức lớp và hỗ trợ họ. Bạn nên hỏi theo hành vi quan sát được, bảo vệ ẩn danh, đặt ngưỡng phản hồi trước khi đọc kết quả theo từng người và đối chiếu với dự giờ để tìm cách hỗ trợ giảng viên.[1]
Phiếu khảo sát chất lượng giảng dạy của giáo viên là gì?
Đây là một bảng hỏi trên giấy hoặc trực tuyến, giúp người dạy và đơn vị đào tạo có thêm phản hồi để nhìn lại chất lượng giảng dạy. Phiếu khảo sát đánh giá chất lượng đào tạo có phạm vi rộng hơn: bạn có thể hỏi về chương trình, tài liệu, lịch học, cơ sở vật chất và dịch vụ. Nếu dùng chung một phiếu, hãy tách phần nhận xét người dạy khỏi phần nhận xét khóa học để dễ đọc và xử lý đúng vấn đề.[1]
Tiêu chí nên có trong phiếu
Các phiếu đánh giá người dạy thường hỏi về giao tiếp, tổ chức lớp, tương tác, khuyến khích người học, kiến thức chuyên môn, cách trình bày và sự công bằng khi chấm bài. Bạn nên chọn những khía cạnh phù hợp với lớp rồi chuyển chúng thành hành vi mà người trả lời đã có cơ hội chứng kiến.[1]
Mẫu phiếu bạn có thể chỉnh sửa và dùng ngay
- Thông tin chung: tên lớp hoặc học phần, tên giảng viên, thời điểm lấy ý kiến (giữa khóa hoặc cuối khóa); học viên không ghi tên.
- Cách trả lời: với mỗi nhận định, chọn một mức từ “Hoàn toàn không đồng ý” đến “Hoàn toàn đồng ý”, hoặc “Không có cơ sở nhận xét”.
- Trình bày: Giảng viên giải thích mục tiêu của buổi học.
- Minh họa: Giảng viên đưa ra ví dụ trước khi giao bài tập.
- Tổ chức: Giảng viên cho biết yêu cầu của bài tập.
- Tương tác: Giảng viên dành thời gian trả lời câu hỏi của lớp.
- Hỗ trợ: Giảng viên góp ý để tôi biết cần cải thiện điểm nào.
- Đánh giá: Giảng viên thông báo tiêu chí chấm bài trước khi tôi nộp bài.
- Nhìn chung: Trải nghiệm học tập của tôi với giảng viên trong khóa học là tích cực.
- Câu hỏi mở: ba câu dừng, bắt đầu, tiếp tục ở phần dưới.
Câu hỏi mở: dừng, bắt đầu, tiếp tục
Sau các câu chọn mức, bạn có thể hỏi: “Hoạt động nào nên dừng lại?”, “Giảng viên nên bắt đầu làm gì?” và “Điều gì nên được tiếp tục?”. Mời người học nêu ví dụ cụ thể nếu họ thấy thoải mái. Câu hỏi mở cần cho phép họ diễn đạt ý riêng thay vì chỉ trả lời có hoặc không.[1][5]
Thang trả lời và cách viết câu hỏi
Bạn có thể dùng thang mức độ đồng ý, từ hoàn toàn không đồng ý đến hoàn toàn đồng ý, cho các nhận định trong bộ mẫu. Thêm lựa chọn “Không có cơ sở nhận xét” để người chưa chứng kiến hành vi không phải đoán. Thang Likert được dùng phổ biến trong bảng hỏi. Khi cộng điểm hay tính điểm trung bình, ta đang coi khoảng cách giữa các mức là bằng nhau, nên bạn hãy thận trọng khi diễn giải kết quả.[3]
Mỗi câu chỉ hỏi một ý và dùng lời trung lập. Chẳng hạn, tách việc giải thích bài khỏi việc trả lời câu hỏi, vì câu gộp khiến bạn khó biết người trả lời đang nhận xét ý nào. Người tham gia cũng có thể chọn mức giữa hoặc đồng ý khi còn phân vân; hãy đọc phân bố câu trả lời cùng nhận xét mở thay vì chỉ nhìn điểm tổng hợp.[3][4][10]
Giữ ẩn danh và đặt số phiếu tối thiểu
Hãy nói rõ mục đích, ai được xem dữ liệu và cách sử dụng góp ý; thiết kế quá trình thu thập sao cho câu trả lời không gắn với danh tính. Với phiếu giấy, bạn có thể phát khi giảng viên không có mặt, niêm phong sau khi thu và chỉ chia sẻ kết quả với người dạy sau khi chốt điểm. Việc trả lời ẩn danh giúp giảm nỗi lo bị nhận ra, nhưng bạn vẫn cần kiểm tra cách thu và lưu phiếu thực tế.[1][8]
Trước khi phát phiếu, đơn vị quyết định cần tối thiểu bao nhiêu phiếu, có thể tính theo sĩ số lớp, thì mới xem kết quả riêng của một giảng viên và ai được xem. Nếu chưa đủ, bạn có thể gộp nhiều lớp hoặc nhiều kỳ khi cách gộp vẫn phù hợp; nếu không, chỉ đọc nhận xét để tìm hướng hỗ trợ, không hiển thị điểm theo người và không xếp hạng. Với lớp rất nhỏ, tránh chia sẻ nguyên văn câu trả lời mở nếu chi tiết trong đó có thể làm lộ người viết.
Hãy xem cả tỷ lệ phản hồi, tức số người trả lời so với số người được chọn khảo sát. Tỷ lệ thấp có thể gây thiên lệch nếu nhóm không trả lời khác nhóm còn lại về điều đang được tìm hiểu; mẫu lớn hơn thường giúp ước lượng chính xác hơn. Đạt ngưỡng do đơn vị đặt ra không tự chứng minh rằng kết quả đại diện cho cả lớp.[6][7]
Khi nào nên phát phiếu?
Giữa khóa, bạn có thể lấy ý kiến để người dạy kịp điều chỉnh; cuối khóa, bảng hỏi giúp nhìn lại trải nghiệm toàn khóa. Hãy cho học viên biết thay đổi nào đã được thực hiện từ góp ý. Phản hồi của họ phản ánh trải nghiệm học tập; để xem người học đã đạt được gì, đơn vị cần thêm bằng chứng về kiến thức và kỹ năng.[1][11]
Kết hợp phản hồi với dự giờ
Trước buổi dự giờ, người quan sát và giảng viên trao đổi về mục tiêu cùng bối cảnh lớp. Trong buổi học, người dự ghi lại cách tổ chức và phương pháp được sử dụng; sau đó hai bên trao đổi về những gì đã quan sát. Khi đánh giá một giảng viên, đơn vị cũng có thể xem thêm bài làm và kết quả học tập của học viên, thay vì chỉ dựa vào bảng hỏi.[1][2]
Một cách làm khác là cùng đồng nghiệp lập kế hoạch bài học, quan sát buổi dạy thực tế rồi chia sẻ kết quả. Khi phản hồi của lớp và ghi chép dự giờ cùng chỉ ra một điểm cần cải thiện, bạn có thể ưu tiên hỗ trợ điểm đó; nếu chúng khác nhau, hãy trao đổi thêm trước khi kết luận.[12]
Đọc kết quả để hỗ trợ giảng viên
Ấn tượng tích cực ở một khía cạnh có thể ảnh hưởng đến nhận xét về khía cạnh khác; đánh giá của học viên cũng có thể chịu tác động từ cảm nhận về tính cách, ngoại hình hoặc giới tính của người dạy. Khi đọc, bạn nên xem xu hướng qua nhiều kỳ, so sánh các lớp có bối cảnh tương tự và tìm ví dụ trong nhận xét mở. Độ khó của môn học là một yếu tố cần đặt vào bối cảnh khi trao đổi.[1][9]
Gắn phản hồi với hồ sơ và phân công
Trong buổi trao đổi riêng, bạn và giảng viên có thể chọn một vài điểm cần cải thiện, thống nhất hỗ trợ bằng tài liệu, dự giờ đồng nghiệp hoặc điều chỉnh khối lượng phù hợp. Không dùng điểm phiếu đơn lẻ để quyết định thưởng phạt; quyết định nhân sự cần tiêu chí và người có thẩm quyền. Với Quản lý giảng viên của Thisme, bạn có thể lưu hồ sơ chuyên môn, chứng nhận, hình thức dạy và lịch khả dụng của đội ngũ cơ hữu, thỉnh giảng hoặc cộng tác viên; hệ thống hỗ trợ lọc người phù hợp và phát hiện xung đột khi phân công theo yêu cầu lớp. Hệ thống không thay thế việc đánh giá hiệu suất toàn diện.
Bắt đầu từ phiếu hiện có
Hãy rà lại phiếu khảo sát chất lượng giảng dạy của giáo viên theo các câu hỏi: tiêu chí có quan sát được không, người trả lời có thật sự ẩn danh không và đơn vị đã đặt ngưỡng phản hồi chưa? Bạn có thể chạy thử ở vài lớp giữa khóa, đối chiếu với dự giờ rồi trao đổi kế hoạch hỗ trợ. Sau đó, xem Quản lý giảng viên để tổ chức hồ sơ và phân công, hoặc đăng ký buổi khảo sát với Thisme để cùng xem quy trình hiện tại của đơn vị.
Nguồn tham khảo
- Wikipedia – Course evaluation
- Wikipedia – Teacher quality assessment
- Wikipedia – Likert scale
- Wikipedia – Questionnaire construction
- Wikipedia – Open-ended question
- Wikipedia – Response rate (survey)
- Wikipedia – Sample size determination
- Wikipedia – Social-desirability bias
- Wikipedia – Halo effect
- Wikipedia – Acquiescence bias
- Wikipedia – Donald Kirkpatrick
- Wikipedia – Lesson study