Tin tức Thisme

Phần mềm trộn đề trắc nghiệm: tiêu chí chọn công cụ đảo đề và trộn đề thi online

Phần mềm trộn đề trắc nghiệm nên làm được bốn việc: đảo thứ tự câu và đáp án, giữ nguyên những nhóm câu hoặc phương án không được xáo trộn, xuất mã đề kèm đáp án khớp từng mã, và lấy câu hỏi từ một ngân hàng đã duyệt. Với đơn vị đào tạo tổ chức thi định kỳ, nên chọn công cụ lưu lại hồ sơ kỳ thi (mã đề, bài làm, điểm, phúc khảo), chứ không chỉ tạo ra nhiều phiên bản đề.

Ảnh bìa bài viết “Phần mềm trộn đề trắc nghiệm: tiêu chí chọn công cụ đảo đề và trộn đề thi online” trên Thisme

Trộn đề giải quyết việc gì, và chỗ nào chưa đủ?

Trộn đề, nhiều nơi gọi là đảo đề, là tạo nhiều phiên bản từ cùng một bộ câu hỏi. Có thể đổi thứ tự câu, đổi thứ tự phương án, hoặc bốc những câu khác nhau theo cùng một ma trận. Mục đích quen thuộc là hạn chế nhìn bài, cho nhiều lớp thi cùng nội dung trong một đợt và dùng lại câu hỏi qua các kỳ.

Tạo ra nhiều mã đề là phần dễ. Phần khó nằm ở chỗ khác. Đáp án phải khớp đúng từng mã, câu đưa vào đề phải là câu đã qua người duyệt, và khi có thí sinh xin phúc khảo, giáo vụ phải tra được em đó làm mã nào, chọn gì, được chấm theo đáp án nào. Một công cụ chỉ sinh tệp đề mà không giữ những dấu vết này sẽ đẩy phần việc khó sang người làm khảo thí.

Đảo đề trắc nghiệm gồm những kiểu nào?

Có bốn kiểu thường gặp. Công cụ tốt cho phép bật hoặc tắt từng kiểu theo phần đề, thậm chí theo từng câu, vì không phải câu nào cũng chịu được việc xáo trộn.

Đảo thứ tự câu hỏi

Cùng một bộ câu, mỗi mã đề có thứ tự khác nhau. Cách làm an toàn là sắp đề theo phần hoặc theo mức độ trước, rồi chỉ đảo bên trong từng phần. Nếu đảo trên toàn đề, có mã sẽ dồn mấy câu khó lên đầu, có mã lại để cuối. Hai thí sinh cầm hai mã khác nhau khi đó trải qua hai bài thi không giống nhau, dù câu hỏi y hệt.

Đảo thứ tự phương án A, B, C, D

Vị trí các phương án trong từng câu được đổi chỗ, nên đáp án đúng cũng đổi theo từng mã. Lỗi lệch đáp án hay sinh ra ở đây, nhất là khi bảng đáp án được làm tay. Một số phương án phải khóa vị trí, không được đảo:

  • Phương án kiểu “Tất cả các đáp án trên” hoặc “Không đáp án nào đúng”: luôn đặt ở cuối.
  • Phương án tham chiếu phương án khác, như “Cả A và B”: đảo xong là sai nghĩa.
  • Phương án sắp theo thứ tự số hoặc thời gian: giữ thứ tự tăng dần để thí sinh không bị rối vì cách trình bày.

Giữ nguyên nhóm câu

Những câu dùng chung một đoạn đọc, một bảng số liệu, một hình vẽ hay một tình huống phải đi cùng nhau, và thứ tự bên trong nhóm thường cũng phải giữ. Công cụ trộn đơn giản hay làm hỏng đề ở đúng chỗ này: câu hỏi bị tách khỏi đoạn đọc, hoặc câu sau dựa vào kết quả câu trước lại bị đẩy lên trên. Nhóm câu nên được đánh dấu ngay từ lúc nhập, không đợi đến lúc trộn mới nhớ ra.

Bốc câu ngẫu nhiên theo ma trận đề

Thay vì đảo một bộ cố định, mỗi mã đề lấy câu từ kho theo chủ đề và độ khó đã định trong ma trận. Các mã khi đó khác nhau thật sự về câu hỏi, nhưng chỉ công bằng khi kho được gắn chú thích đầy đủ (chủ đề, độ khó, mục tiêu đánh giá) và chỉ chứa câu đã duyệt. Nếu độ khó được gắn cảm tính, hai mã bốc theo cùng ma trận vẫn có thể chênh nhau rõ.

Ma trận đề tốt xuất phát từ mục tiêu của chương trình, không phải từ việc chia đều câu cho mỗi chương. Ở mảng thiết kế chương trình, chúng tôi dùng ma trận đầu ra–học phần–đánh giá để nối từng mục tiêu với cách đánh giá nó. Đề thi nên kế thừa từ đó, để mỗi câu bốc ra đều trả lời được câu hỏi “câu này đo mục tiêu nào”.

Sơ đồ bốn ô mô tả các kiểu đảo đề: đảo thứ tự câu, đảo phương án, giữ nhóm câu và bốc câu theo ma trận từ kho đã duyệt

Tiêu chí chọn phần mềm trộn đề trắc nghiệm

Bạn có thể dùng danh sách dưới đây làm bảng kiểm khi xem thử từng công cụ. Hãy thử trên một đề thật của đơn vị, có cả câu nhóm và phương án đặc biệt, thay vì đề mẫu của nhà cung cấp.

  • Đảo câu và đảo phương án có tùy chọn bật, tắt theo từng phần và từng câu.
  • Giữ được nhóm câu dùng chung ngữ liệu và khóa vị trí các phương án đặc biệt.
  • Xuất mã đề kèm bảng đáp án riêng cho từng mã, cho phép mở lại từng mã để kiểm tra sau khi trộn.
  • Lấy câu từ kho có đáp án, giải thích, độ khó và phiên bản; không trộn lẫn câu cũ chưa duyệt.
  • Lắp đề theo bản thiết kế hoặc ma trận để các mã tương đương về nội dung và độ khó.
  • Lưu lại mã đề nào giao cho thí sinh nào, bài làm, điểm, yêu cầu phúc khảo và các ngoại lệ.
  • Phân quyền rõ: ai được sửa câu hỏi, ai duyệt, ai được xem đề trước ngày thi.
  • Dùng được cùng nền tảng học tập hoặc danh sách học viên đang có; khả năng kết nối phải kiểm tra trên hệ thống thật, không giả định.

Trộn đề thi trắc nghiệm online khác gì trộn đề để in?

Với đề in, đầu ra là các tệp mã đề đã dàn trang đúng, bảng đáp án theo mã và một quy trình bảo quản đề giấy từ lúc in đến lúc phát. Rủi ro lớn nhất là tệp đề đi qua quá nhiều người trước ngày thi.

Với đề online, mỗi thí sinh có thể nhận thứ tự câu và phương án riêng, nên “mã đề” trở thành một bản ghi gắn với từng bài làm. Đổi lại, đơn vị phải cấu hình thêm lịch thi, nhóm thí sinh, số lượt làm và cách ghi nhận bài làm.

Nếu chỉ cần trộn trắc nghiệm online để kiểm tra nhanh trong lớp, công cụ biểu mẫu miễn phí là đủ dùng. Chẳng hạn, Google Biểu mẫu cho phép chuyển biểu mẫu thành bài kiểm tra, đặt đáp án đúng, gán điểm và chấm câu trắc nghiệm. Khi bài thi tính điểm chính thức, câu hỏi chuyển sang chỗ khác: ai duyệt đề, bài làm lưu ở đâu, phúc khảo theo quy trình nào. Những việc này nằm ngoài một biểu mẫu kiểm tra thông thường, và đơn vị thường phải tự ghép thêm bảng tính, thư mục, tin nhắn.[1]

Thi từ xa còn thêm chuyện giám sát. Ở sản phẩm đánh giá của Thisme, với kỳ thi có rủi ro phù hợp, mô-đun giám sát thu nhận tín hiệu theo chính sách đồng ý và đánh dấu sự kiện bất thường cho giám thị xem xét. Máy không tự kết luận gian lận, không tự hủy bài; quyết định vẫn thuộc quy trình giải trình của đơn vị.

Những lỗi thường gặp khi trộn đề và cách tránh

  • Đáp án lệch giữa các mã: trước khi phát hành, người làm khảo thí mở mẫu vài mã và đối chiếu từng câu với đáp án gốc.
  • Đảo làm hỏng câu nhóm hoặc phương án “tất cả đều đúng”: người ra đề đánh dấu câu và phương án cần khóa vị trí ngay khi nhập vào kho.
  • Dùng nhầm câu hỏi bản cũ: chỉ lắp đề từ câu ở trạng thái đã duyệt và ghi rõ phiên bản.
  • Tệp đề chuyển qua nhiều người: giới hạn quyền xem đề trước ngày thi, hạn chế gửi tệp qua thư và nhóm chat.
  • Không biết thí sinh làm mã nào khi phúc khảo: lưu mã đề gắn với từng bài làm ngay từ lúc giao đề.

Khi nào nên chuyển sang quy trình đánh giá có ngân hàng câu hỏi?

Công cụ trộn riêng lẻ vẫn ổn khi một giảng viên ra đề cho một lớp. Nên tính cách khác khi bạn thấy những dấu hiệu sau:

  • Nhiều giảng viên cùng ra đề cho một học phần, mỗi người giữ một tệp riêng.
  • Nhiều lớp, nhiều kỳ dùng lại câu hỏi nhưng không ai chắc câu nào là bản mới nhất.
  • Câu hỏi lẫn phiên bản và mức độ, nên các mã bốc ra chênh nhau.
  • Mỗi lần phúc khảo, giáo vụ phải lục lại tệp đề, bảng đáp án và bảng điểm ở nhiều nơi khác nhau.

Ở sản phẩm Đánh giá và chứng nhận, Thisme đặt việc trộn đề vào một quy trình thống nhất từ kho câu hỏi đến bài nộp, kỳ thi, phản hồi, phúc khảo và hồ sơ kết quả. Đội chuyên môn quản lý từng câu theo mục tiêu, chủ đề, độ khó, đáp án, giải thích và phiên bản. Khi tổ chức kỳ thi, quản trị viên cấu hình lịch, nhóm thí sinh, điều kiện, số lượt làm và bản thiết kế đề để lắp ráp đề từ câu đã duyệt; hệ thống ghi nhận bài làm, trạng thái xử lý, điểm và các trường hợp cần phúc khảo hoặc ngoại lệ.

AI có thể soạn câu hỏi hoặc biến thể dạng bản nháp từ nguồn được phép, nhưng người có chuyên môn phải sửa và duyệt trước khi câu đó được dùng. Hệ thống có thể dùng độc lập hoặc kết nối nền tảng học tập, hệ thống quản lý học viên để nhận danh sách thí sinh và trả kết quả, nên bạn không phải thay nền tảng đang dùng.

Sơ đồ dọc gồm năm bước nối bằng mũi tên: kho câu hỏi đã duyệt, bản thiết kế đề, thiết lập kỳ thi và lắp đề, ghi nhận bài làm và điểm, phúc khảo và hồ sơ kết quả

Bắt đầu thế nào mà không biến thành dự án quá lớn?

  • Chọn một kỳ thi hoặc một học phần ưu tiên; trưởng bộ môn và người phụ trách khảo thí cùng chốt phạm vi.
  • Gom câu hỏi hiện có kèm đáp án, giải thích và tên người duyệt, kể cả câu đang nằm rải rác trong tệp của từng giảng viên.
  • Thống nhất thông tin chú thích (chủ đề, độ khó), cách đặt phiên bản và trạng thái duyệt trước khi lắp đề.
  • Lập bản thiết kế đề hoặc ma trận, ghi rõ câu và nhóm câu nào được đảo, phương án nào phải giữ chỗ.
  • Làm thử một kỳ, đối chiếu đáp án giữa các mã, rồi mới mở rộng sang kỳ sau.

Để biết cách làm mới có tốt hơn không, nên theo dõi thời gian chuẩn bị và xử lý, tỷ lệ câu hỏi phải sửa, mức nhất quán giữa tiêu chí chấm và kết quả, số trường hợp ngoại lệ cùng yêu cầu phúc khảo. Số mã đề tạo ra được chỉ là dữ liệu nền, không nói lên đề có đáng tin hay không.

Câu hỏi thường gặp

Công cụ trộn đề có tự chấm điểm và cấp chứng nhận không?

AI có thể soạn câu hỏi, tạo biến thể, đối chiếu tiêu chí chấm và chuẩn bị phản hồi để chuyên gia duyệt. Đơn vị đào tạo vẫn quyết định quy tắc kỳ thi, điểm chính thức, cách phúc khảo và điều kiện cấp chứng nhận. Với đề ôn luyện, Trợ giảng AI tạo câu hỏi tự luyện và phiên ôn tập nhưng không chấm điểm chính thức; kỳ thi chính thức cùng ngân hàng đề thuộc sản phẩm đánh giá.

Chứng nhận cấp sau kỳ thi có giá trị pháp lý không?

Mặc định, chứng nhận phản ánh kết quả nội bộ của chương trình. Giá trị pháp lý, công nhận ngành và xác minh danh tính do đơn vị hoặc bên có thẩm quyền xác định.

Có phải chuyển toàn bộ câu hỏi cũ ngay không?

Không. Hãy bắt đầu từ bộ câu cho kỳ thi ưu tiên, chuẩn hóa chú thích và trạng thái duyệt cho bộ đó, các bộ còn lại chuyển dần qua từng kỳ.

Đảo đề có chống được gian lận hoàn toàn không?

Không. Đảo đề chỉ giảm rủi ro nhìn bài giữa những người ngồi gần nhau hoặc làm cùng lúc. Nó cần đi cùng quy chế thi, phân quyền xem đề và cách giám sát của đơn vị; với thi từ xa, tín hiệu bất thường chỉ là gợi ý để giám thị xem xét.

Bước tiếp theo cho đơn vị của bạn

Nếu bạn đang so sánh vài phần mềm trộn đề trắc nghiệm, hãy đem một đề thật có câu nhóm và phương án đặc biệt ra thử, rồi hỏi thêm: đáp án theo mã được kiểm thế nào, bài làm và phúc khảo được lưu ở đâu. Bạn đang chuẩn bị đề cho nhiều lớp, nhiều mã đề hoặc kỳ thi online và muốn kho câu hỏi, bản thiết kế đề, bài làm cùng phúc khảo nằm trong một quy trình có người duyệt? Đăng ký buổi khảo sát với Thisme. Chúng ta sẽ cùng xem cách bạn đang ra đề và trộn đề, rồi chọn một kỳ thi để làm thử theo những việc đã thống nhất.

Nguồn tham khảo

  1. Google Docs Editors Help – Tạo bài kiểm tra bằng Google Biểu mẫu

← Trở về tin tức